Fire ve Zayiat
Fire ve zayiat, satın alınan ya da üretilen ürünlerin satışa ulaşmadan önce miktar veya değer olarak azalmasını ifade eder. Fire çoğunlukla ürünün doğal yapısından kaynaklanan kayıpları (kuruma, buharlaşma, doğrama sırasında oluşan kayıplar) tanımlarken; zayiat bozulma, son kullanma tarihinin geçmesi, kırılma, çalınma veya hatalı kayıt gibi nedenlerle oluşan kayıpları kapsar. Her iki kalem de stok değerini doğrudan etkilediği için doğru takip edilmesi gerekir.
Fire ve zayiatın izlenmesi önemlidir; çünkü bu kayıplar fark edilmediğinde gerçek stok miktarı ile kayıttaki miktar arasında uçurum oluşur, maliyet hesapları ve kâr marjı yanlış çıkar. Örneğin bir markette taze ürün reyonunda günün sonunda satılamayan ve bozulan ürünler zayiat olarak kayda alınmazsa, raporlardaki stok olduğundan fazla görünür. Düzenli sayım ve kategori bazlı kayıt, fire oranlarını görünür kılar ve sipariş planlamasını iyileştirir. Bu kalemleri sistematik biçimde izlemek için bir stok takip programı kullanmak, sebep bazlı zayiat kayıtları tutmayı kolaylaştırır. Sektöre özel ihtiyaçlar için market stok programı sayfasını inceleyebilirsiniz.