Yapay zeka için schema işaretlemesi gerçekten gerekli mi? Schema işaretlemesi, sitenizdeki işletme bilgisini (ad, adres, telefon, saatler, hizmetler, profiller) makinelerin hata yapmadan okuyacağı bir biçimde tekrar yazmaktır. Tek başına sizi ChatGPT'de ya da Google AI Bakışı'nda çıkarmaz. Ama yapay zekanın sizin hakkınızdaki temel bilgileri doğru ve tutarlı okumasına yardım eder; bu yüzden GEO çalışmasında temel işlerden biridir.
Bu yazıda yapay zeka için schema işaretlemesinin ne olduğunu, ne yapıp ne yapmadığını, bir yerel işletmenin hangi alanları doldurması gerektiğini ve işi adım adım nasıl yapacağınızı anlatıyoruz. Önce kendi sitenizin durumunu görmek isterseniz ücretsiz site analizi ana sayfanızı ve birkaç iç sayfanızı okur, işletme bilgisi kodunun olup olmadığına ve eksiklerine bakar. Welda'nın yapay zeka görünürlüğü işini bir bütün olarak görmek için AI görünürlük sayfasına da göz atabilirsiniz.

Schema işaretlemesi nedir, yapay zeka için neden önemli?
Bir web sayfası insanlar için yazılır. "Pazartesiden cumartesiye 09.00 ile 19.00 arası açığız" cümlesini bir insan hemen anlar. Bir arama motoru ya da yapay zeka sistemi de büyük ölçüde anlar, ama tahmin payı vardır: hangi telefon numarası asıl numara, adres hangi şubenin, "Kadıköy" hizmet bölgesi mi yoksa merkez mi? Schema işaretlemesi bu soruları ortadan kaldırmak için kullanılan ortak bir sözlüktür. Sözlüğün adı schema.org'dur ve arama motorları bunu birlikte geliştirmiştir.
Pratikte schema işaretlemesi, sayfanın kaynak koduna eklenen küçük bir veri bloğudur. Google bu blok için JSON-LD biçimini önerir (Google'ın yapılandırılmış veri rehberi). Blok ziyaretçiye görünmez; sayfada zaten yazan bilgileri etiketli alanlar hâlinde tekrar eder: "name" alanında işletme adı, "address" alanında adres, "telephone" alanında telefon, "openingHoursSpecification" alanında saatler.
Yapay zeka cevapları açısından önemi üç noktada toplanır:
- Kimlik netliği. Aynı adı taşıyan başka işletmeler olabilir. "sameAs" alanıyla Google İşletme Profili, Instagram ya da sektör rehberindeki sayfanızı aynı işletme olarak bağlarsınız. Yapay zeka farklı kaynaklardaki bilgileri tek bir işletmeye bağlarken bu bağlantılar işini kolaylaştırır.
- Tutarlılık. Yapay zeka sizin hakkınızda sitenizden, haritalardan, rehberlerden ve yorum sitelerinden bilgi toplar. Telefon ya da adres her yerde farklıysa güvenilir bir cevap kurmak zorlaşır. Schema, sitenizin "resmî" sürümünü açıkça yazar.
- Okunabilirlik. Bazı siteler bilgileri görsellerin, kaydırmalı bölümlerin ya da JavaScript ile sonradan yüklenen kutuların içinde gösterir. Böyle sitelerde düz metin olarak duran bir işletme bilgisi bloğu, botun en azından temel bilgiye ulaşmasını sağlar. Bu konuda JavaScript siteler ve yapay zeka botları yazısında daha ayrıntılı bilgi var.
Kısacası schema, yapay zekaya "bu sitenin sahibi şu işletmedir, bilgileri de bunlardır" diye net bir kart uzatmaktır. Kartı okuyup okumamak, ona ne kadar güvenmek ve cevapta sizi anıp anmamak ise yapay zeka sisteminin kararıdır.
Google ne diyor: yapay zeka için özel bir schema var mı?
Bu konuda en çok yanlış anlaşılan nokta burası. İnternette "yapay zeka schema'sı", "AI için özel işaretleme" gibi başlıklar dolaşıyor. Google'ın kendi açıklaması ise açık: AI Bakışı ve AI Modu'nda görünmek için yeni bir makine dosyası, yapay zeka metin dosyası ya da özel bir schema.org işaretlemesi gerekmiyor (Google Search Central, AI özellikleri ve siteniz). Aynı sayfa, yapılandırılmış verinin sayfadaki görünür metinle örtüşmesini genel iyi uygulamalar arasında sayıyor.
Bundan iki sonuç çıkar. Birincisi, yapay zeka için schema işaretlemesi ayrı bir teknoloji değildir; arama motorları için yıllardır kullanılan aynı işaretlemedir, yalnız amacı biraz kayar. Hedef zengin sonuç kazanmaktan çok, işletmenin kimliğini ve temel bilgilerini doğru okutmaktır. İkincisi, schema sayfadaki metnin yerini tutmaz. Sayfada yazmayan bir bilgiyi yalnız koda koymak hem Google kurallarına aykırıdır hem de işe yaramaz. Google, okurun göremediği içeriğin işaretlenmemesini açıkça istiyor ve geçerli bir işaretlemenin bile arama sonuçlarında gösterileceğini garanti etmiyor (yapılandırılmış veri genel yönergeleri).
Bir de sık sorulan sorular işaretlemesi meselesi var. Google, SSS (FAQPage) zengin sonucunu 2026'da Arama sonuçlarından kaldırdı (FAQPage belgesindeki duyuru). Bu, sık sorulan sorular bölümünün değersiz olduğu anlamına gelmez. Müşterinin gerçekten sorduğu soruları sayfada açık cevaplarla yazmak, yapay zekanın alıntı yapabileceği metni artırır. Değişen şey yalnız Google'daki görsel ödülün kalkmasıdır. SSS işaretlemesini koruyabilirsiniz; ama ondan Google'da ayrı bir görünüm beklemeyin, asıl değer sayfadaki metindedir.

Yerel işletme hangi schema türlerini ve alanlarını kullanmalı?
Çoğu KOBİ için tek bir iyi kurulmuş işletme bilgisi bloğu, on tane yarım bloktan daha değerlidir. Temel tür "LocalBusiness"tır; schema.org bu türü hem kuruluş hem de fiziksel yer olarak tanımlar (schema.org LocalBusiness). Uygun bir alt tür varsa onu seçmek daha açıklayıcıdır: diş kliniği için "Dentist", konaklama için "LodgingBusiness" altındaki türler, yeme içme için "FoodEstablishment" altındaki türler.
Aşağıdaki tablo, yerel bir işletmenin ana sayfasında ya da iletişim sayfasında bulunması gereken alanları ve yapay zeka açısından ne işe yaradıklarını gösteriyor.
| Alan | Ne yazılır | Yapay zeka için anlamı |
|---|---|---|
@type | LocalBusiness ya da uygun alt tür | İşletmenin ne tür bir yer olduğunu netleştirir |
name | Tabeladaki ve profillerdeki adın aynısı | Farklı kaynaklardaki adların eşleşmesini sağlar |
address | Sokak, ilçe, il, posta kodu | Semt ve şehir sorularında konum eşleşmesi |
telephone | Sitede görünen asıl numara | İletişim bilgisinin tutarlılığı |
openingHoursSpecification | Gün gün açılış ve kapanış | "Şu an açık mı", "pazar açık mı" soruları |
geo | Enlem ve boylam | Harita kaydıyla aynı noktayı gösterir |
areaServed | Hizmet verilen ilçe ya da şehirler | Gelerek hizmet veren işletmelerde bölge eşleşmesi |
sameAs | Harita, sosyal ve rehber profil adresleri | Profillerin aynı işletmeye ait olduğunu bildirir |
url, logo, image | Ana sayfa, logo ve işletme görseli | Resmî site ve marka bilgisi |
Bu tabloda "aggregateRating" ya da "review" yok; bilerek koymadık. Google, işletmenin kendi kontrol ettiği yorumları kendi sayfasında işaretlemesini yıldız gösterimi için uygun saymıyor. Yorumlarınızı sitede göstermek yanlış değildir, ama puanı koda koyup yapay zekanın ya da Google'ın bunu bağımsız bir kanıt sayacağını düşünmeyin. Yorumların asıl etkisi Google İşletme Profili, Şikayetvar ya da sektör rehberleri gibi dış kaynaklardan gelir.
Ana işletme bloğunun dışında konuya göre iki ek tür işe yarar. Hizmet ya da ürün sayfalarında "Service" veya "Product" türü, sayfanın neyi anlattığını netleştirir; e-ticaret tarafını ürün sayfaları ve yapay zeka alışveriş önerileri yazısında ayrıca ele aldık. Blog ve rehber yazılarında "Article" ile yazar bilgisi ("Person") uzmanlığı görünür kılar; bunun ayrıntısı yazar bilgisi ve uzmanlık sinyalleri yazısında.

Yapay zeka için schema işaretlemesi adım adım nasıl yapılır?
Aşağıdaki sıra, kod bilgisi az olan bir işletme sahibinin ya da sitesini yöneten kişinin izleyebileceği bir yoldur. Önemli olan sıradır: kod en sona gelir, önce doğru bilgi toplanır.
- Tek bir doğru bilgi listesi çıkarın. İşletmenin resmî adını, adresini, asıl telefonunu, gün gün çalışma saatlerini, hizmet bölgesini ve profil adreslerini bir belgeye yazın. Bu liste sonraki her adımın kaynağı olur.
- Bu bilgileri dış profillerle karşılaştırın. Google İşletme Profili, Google Haritalar, Instagram ve sektör rehberlerindeki kayıtlarınıza bakın. Ad farklı yazılmışsa, eski telefon duruyorsa ya da saatler güncel değilse önce oraları düzeltin. Schema, tutarsız bilgiyi düzeltmez; yalnız sitenin sürümünü ilan eder.
- Bilgilerin sayfada görünür olduğundan emin olun. Adres, telefon ve saatler ana sayfanın altında ya da iletişim sayfasında düz metin olarak yazmalı. Yalnız görselde ya da yalnız kodda duran bilgi yetmez.
- Türü seçin. İşletmenize en yakın alt türü seçin. Emin değilseniz genel "LocalBusiness" türü de geçerlidir; yanlış alt tür seçmektense genel tür daha güvenlidir.
- JSON-LD bloğunu hazırlayın. Yukarıdaki tablodaki alanları doldurun. Bilmediğiniz alanı boş bırakın ya da hiç yazmayın; tahminle doldurmayın.
- Siteye ekleyin. Ana işletme bloğu genelde ana sayfaya ve iletişim sayfasına eklenir. WordPress'te bu iş için bir eklenti ya da tema ayarı kullanılabilir; hazır site kurucularda genelde "özel kod" alanı vardır.
- Test edin. Google'ın Zengin Sonuçlar Testi kodun okunup okunmadığını ve hata olup olmadığını gösterir. Testi geçmek bir görünüm garantisi değildir, ama okunamayan bir kodun hiçbir faydası olmadığı da kesindir.
- Bir değişiklik olduğunda güncelleyin. Taşınma, telefon değişikliği, yeni çalışma saatleri ya da yeni şube olduğunda sayfa metni, schema ve dış profiller aynı gün güncellenmeli.
Örnek bir senaryo düşünelim: Kadıköy'de örnek bir diş kliniği iki yıl önce taşınmış. Sitesinin altında yeni adres yazıyor, ama eski bir eklentinin ürettiği schema bloğunda hâlâ eski adres duruyor. Google İşletme Profili güncel, eski bir sağlık rehberinde ise eski adres var. Böyle bir durumda yapay zeka iki farklı adres görür ve hangisinin doğru olduğundan emin olamaz. Çözüm yeni bir kod eklemek değil, eski bloğu silip tek ve doğru bir blok bırakmak ve rehber kaydını düzeltmektir.
Schema işaretlemesinde en sık yapılan hatalar
Ücretsiz analizde ve sitelerde en sık rastlanan sorunlar teknik olmaktan çok bilgi sorunlarıdır. Aşağıdaki karşılaştırma, sorunlu ve sağlıklı bir işaretlemeyi yan yana koyuyor.
| Sorun | Ne oluyor | Doğrusu |
|---|---|---|
| Birden çok çelişen blok | Tema, eklenti ve elle eklenen kod ayrı bilgiler veriyor | Tek bir işletme bloğu, tek kaynak |
| Koddaki bilgi sayfada yok | Saatler ya da hizmetler yalnız kodda yazıyor | Önce sayfaya yazın, sonra işaretleyin |
| Eski bilgi | Taşınma ya da numara değişikliği koda yansımamış | Değişiklikte metin, kod ve profiller birlikte |
| Kendi puanını işaretlemek | Sitedeki seçilmiş yorumlar yıldız olarak kodlanmış | Puanı dış kaynaklara bırakın |
| Yanlış tür | Klinik "Organization", kafe "Store" olarak kodlanmış | En yakın alt tür ya da genel LocalBusiness |
| Eksik "sameAs" | Profiller siteye bağlanmamış | Harita, sosyal ve rehber profillerini ekleyin |
Bir uyarı daha: sayfanın kodunda schema olması, botun o sayfaya girebildiği anlamına gelmez. robots.txt dosyanız yapay zeka botlarını engelliyorsa, en iyi işaretleme bile okunmaz. Ücretsiz analiz bu iki şeye birlikte bakar.
Schema tek başına yeterli mi?
Hayır. Schema işaretlemesi, yapay zeka görünürlüğü işinin altyapı katmanıdır. Bir işletmenin yapay zeka cevaplarında anılmasını belirleyen başka parçalar da vardır: ana sayfada ne iş yaptığınızın net yazılması, hizmetlerin ayrı ayrı açıklanması, müşterinin sorduğu soruların sayfada cevaplanması, dış kaynaklardaki yorum ve kayıtlarınız. Schema bunların hiçbirinin yerine geçmez; onları birbirine bağlar.
Pratik bir sıra şöyledir: önce ana sayfa metni ve hizmetler netleşir (bu konuda ana sayfa metni ve yapay zeka yazısına bakabilirsiniz), sonra işletme bilgisi sayfada ve kodda tutarlı hâle gelir, sonra dış profiller aynı bilgiyle güncellenir. Bu sıra ters çevrildiğinde, yani önce kod yazılıp sonra metin düşünüldüğünde, koddaki bilgi ile sayfadaki bilgi kısa sürede birbirinden ayrılır.
Bir de beklenti meselesi var. Schema eklendikten sonra yapay zeka cevaplarının ertesi gün değişmesi beklenmemeli. Botların siteyi yeniden okuması ve bu bilginin cevaplara yansıması genelde haftalar sürer. Bu yüzden schema'nın etkisini tek başına ölçmek zordur; doğru bir ölçüm, aynı soruların belli aralıklarla tekrar sorulmasıyla yapılır.

Welda bu işi nasıl yapar?
Welda bu konuda iki yerde iş görür: ücretsiz site analizinde ve erken erişimdeki Welda panelinde. Burada yalnız schema ile ilgili kısımları anlatıyoruz.
Ücretsiz site analizinde işletme bilgisi kontrolü. Analiz, ana sayfanızı ve hizmetler, hakkımızda, iletişim gibi birkaç iç sayfanızı okur. Kontrol ettiği başlıklardan biri işletme bilgisi (Schema) bloğudur: var mı, hangi türde, adres, telefon ve konum alanları dolu mu, sosyal ve harita profilleri siteye bağlanmış mı. Sonuç ekranında bu eksik için üç şey görürsünüz: sitede ne gördüğümüz, bunun yapay zeka açısından neden önemli olduğu ve nasıl düzeleceği. Simülasyon bölümü, bu düzeltmenin skorunuzu yaklaşık ne kadar etkileyeceğini diğer düzeltmelerle yan yana gösterir; böylece schema'nın sizin sitenizde öncelik olup olmadığına karar verebilirsiniz. Bazı sitelerde asıl sorun schema değil, ana başlık ya da hizmetlerin belirsiz yazılmasıdır; simülasyon bunu görmenizi sağlar.
Hazır düzeltme paketi. Analizin sonunda siteye eklenecek bir düzeltme paketi gelir. Paketin içinde, sitede okunan bilgilere göre hazırlanmış işletme bilgisi kodu da vardır. Bu kodu siz ya da sitenizi yöneten kişi ekler. Burada kritik nokta şudur: kod, sitede bulunan bilgiden hazırlanır. Sitede çalışma saatleri yoksa Welda saat uydurmaz; o alan boş kalır. Saatleri önce sayfaya yazmanız gerekir. Paketi eklemeden önce içindeki adres, telefon ve profil bağlantılarını kendi doğru bilgi listenizle karşılaştırmanız yeterlidir.
Welda panelinde yapılacaklar listesi. Panelde Welda sitenizden okuyamadığı bilgiyi tahmin etmez, yapılacaklar ekranında size sorar. Bir kez yazdığınız bilgi, hazırlanan tüm sayfa ve metinlere işlenir. WordPress sitelerde Welda ayrı bir Editör kullanıcısı ve uygulama parolasıyla, kod kurmadan bağlanır; hazırladığı içerik sitenizde taslak olarak açılır ve siz onaylayınca yayına girer. Bağlantısı olmayan sistemlerde aynı iş hazır paket olarak gelir, uygulama elle yapılır. Google İşletme Profili bağlı değilse profil güncellemesi "elle yapılacak" işler arasında, hazır metniyle listelenir. Böylece sitedeki kod ile dış profil aynı bilgiyi söyler.

Bunların dışında panel, müşterilerin soracağı soruları ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI'a üçer kez sorar ve adınızın hangi soruda geçtiğini izler. Schema düzeltmesinin ardından görünürlükte bir değişiklik olup olmadığını bu tekrarlı ölçümle görürsünüz. Erken erişim hakkında açık olalım: Welda paneli erken erişimdedir ve sırayla açılmaktadır, bugün Türkiye'deki işletmelerle. Dört motorlu düzenli ölçüm erken erişim sürecinde ekleniyor; paneldeki örnek ekranlar temsili veriyle gösterilir. Bugün herkesin kullanabildiği parça ücretsiz site analizidir. Fiyat erken erişim görüşmesinde konuşulur.
Sınırlar: Welda'nın yapmadıkları
Schema konusunda gerçekçi olmak, yanlış beklentiyle zaman kaybetmekten iyidir. Welda'nın bu işte yapmadıkları şunlardır:
- Sıralama ya da görünme garantisi vermez. Ne Google ne de yapay zeka sistemleri işaretlemenin bir cevaba yansıyacağını garanti eder; Welda da etmez. Ücretsiz analiz sıralama ölçmez.
- Bilmediği bilgiyi yazmaz. Koda girecek her bilgi ya sitenizde yazandır ya da sizin verdiğiniz bilgidir. Eksik alanlar tahminle doldurulmaz.
- Sahte yorum ya da puan üretmez. Koda kendi lehinize puan yazmayı önermez; yorumlar gerçek müşterilerden ve dış kaynaklardan gelmelidir.
- Onaysız yayın yapmaz. Hazırlanan içerik ve kod sizin onayınızla yayına girer. İçerik her zaman sizin sitenizde durur; Welda içerik barındırmaz.
- Dış işleri sizin yerinize bitirmez. Olumsuz yorumlarla ilgilenmek, sektör rehberlerindeki hesaplar ve basın çalışması işletmede kalır. Welda bunlar için hazır metin verir, hesaplara sizin adınıza girip düzenleme yapmaz.
Yeni bir bilginin ya da düzeltmenin yapay zeka cevaplarına yansıması genelde haftalar sürer. Schema ekledikten sonra ilk hafta bir şey değişmedi diye kodu silmek ya da sürekli değiştirmek, tutarlılığı bozar.

Kontrol listesi: işletme bilgisi kodunuz hazır mı?
Aşağıdaki listeyi sitenizi yöneten kişiyle birlikte gözden geçirin. Her "hayır" cevabı, yapay zekanın sizin hakkınızda daha az emin olduğu bir noktadır.
- Sitede tek bir işletme bilgisi bloğu var, çelişen ikinci bir blok yok.
- Bloktaki ad, adres ve telefon sayfada görünen bilgilerle birebir aynı.
- Aynı bilgiler Google İşletme Profili ve sektör rehberlerinde de aynı.
- Çalışma saatleri gün gün yazılmış ve güncel.
- İşletme türü doğru ya da genel LocalBusiness olarak seçilmiş.
- Gelerek hizmet veriyorsanız hizmet bölgesi hem sayfada hem kodda var.
- Harita, sosyal ve rehber profilleriniz "sameAs" ile bağlı.
- Kodda kendi kontrol ettiğiniz yorumlar puan olarak işaretlenmemiş.
- Zengin Sonuçlar Testi kodu hatasız okuyor.
- robots.txt yapay zeka botlarını engellemiyor.
Listenin çoğunda "evet" diyorsanız schema tarafında temel iş tamamdır ve önceliği içeriğe ve dış kaynaklara verebilirsiniz. Yapay zekanın hangi dış kaynaklara bakıp sizi andığını anlamak için yapay zeka cevaplarında kaynak gösterilmek yazısı iyi bir sonraki adımdır.
Sık sorulan sorular
Yapay zeka için ayrı bir schema türü var mı?
Hayır. Google, AI Bakışı ve AI Modu için özel bir schema.org işaretlemesi gerekmediğini açıkça söylüyor. Kullanılan, arama motorları için yıllardır geçerli olan aynı işaretlemedir; amaç işletme bilgisini doğru ve tutarlı okutmaktır.
Schema eklersem ChatGPT'de çıkar mıyım?
Garantisi yoktur. Schema, yapay zekanın sizin hakkınızdaki temel bilgileri doğru okumasına yardım eder. Cevapta anılmanız ise içeriğinize, dış kaynaklardaki kayıtlarınıza ve rakiplerinizin durumuna da bağlıdır.
SSS zengin sonucu kalktıysa sık sorulan sorular bölümünü silmeli miyim?
Hayır. Google'daki görsel gösterim kalktı, ama müşterinin gerçek sorularına sayfada açık cevap vermek yapay zekanın alıntı yapabileceği metni artırır. Bölümü koruyun; işaretlemeyi tutmak ya da kaldırmak ikincil bir karardır.
WordPress eklentisinin ürettiği schema yeterli mi?
Çoğu zaman iyi bir başlangıçtır, ama kontrol edilmelidir. Tema ve eklenti ayrı ayrı blok üretebilir, eski bilgiler kalabilir. Sayfanın kodunda kaç blok olduğuna ve içindeki adres ile telefonun güncel olup olmadığına bakın.
Çok şubeli bir işletme ne yapmalı?
Her şube için ayrı bir sayfa ve o sayfada o şubenin bilgisiyle ayrı bir blok en temiz yoldur. Ana sayfada kuruluş bilgisi, şube sayfalarında şube bilgisi durur. Adres ve telefonlar şube şube dış profillerle aynı olmalıdır.
Ücretsiz analiz schema kodunu benim yerime siteye ekler mi?
Hayır. Ücretsiz analiz kodu hazırlar ve düzeltme paketinde verir; siteye ekleme işini siz ya da sitenizi yöneten kişi yapar. Panelde WordPress bağlantısı olan sitelerde içerik taslak olarak açılır ve sizin onayınızla yayına girer.
Sonuç: önce doğru bilgi, sonra kod
Yapay zeka için schema işaretlemesi, işletmenizin kimliğini makinelere net biçimde anlatmanın en sade yoludur. Tek başına bir çözüm değildir; doğru bilgi, görünür metin ve tutarlı dış profillerle birlikte çalıştığında değer üretir. İşe tek bir doğru bilgi listesiyle başlayın, sayfada görünür olduğundan emin olun, tek ve temiz bir blok ekleyin, sonra test edin.
Sitenizde işletme bilgisi kodunun olup olmadığını, hangi alanların eksik kaldığını ve bu düzeltmenin diğer işlere göre ne kadar öncelikli olduğunu görmek için ücretsiz site analizini başlatın. Sonuçta sitenize eklenecek hazır işletme bilgisi kodu da yer alır.