Web sitesi teslim kontrol listesi, projeniz bittiginde ajanstan sekiz kalemi eksiksiz istemenizi gerektirir: tum panel erisimleri, domain ve hosting hesap bilgileri, kaynak kod ve yedek dosya, kullandigi lisanslar, Google Analytics ile Search Console mulkiyeti, KVKK metinleri, kullanim egitimi ve yazili bir teslim tutanagi. Bu sekiz kalemden biri eksik kalirsa, ajansla yollariniz ayrildiginda sitenize erisimi kismen ya da tamamen kaybedebilirsiniz. Bu yazida her kalemi neden istemeniz gerektigini ve istemezseniz sahada gercekten neyle karsilastigimizi tek tek anlatiyoruz.
Tum Panel Erisimleri Neden Ilk Sirada Istenmeli?
Panel erisimleri, sitenizin gunluk isleyisini kontrol eden anahtarlardir; bunlari istemezseniz icerik degistirmek, yeni sayfa eklemek ya da acil bir hatayi duzeltmek icin her seferinde eski ajansa bagimli kalirsiniz. Istemeniz gereken paneller sunlardir: icerik yonetim sistemi (WordPress, Shopify vb.) yonetici girisi, hosting kontrol paneli (cPanel, Plesk ya da esdegeri), e-posta yonetim paneli ve varsa CDN/guvenlik hizmeti (Cloudflare gibi) hesabi.
Bunu istemezseniz ne olur? Sahada en sik gordugumuz senaryo su: isletme sahibi bir yaz kampanyasi icin acilis sayfasinda tek bir fiyat degistirmek istiyor, ama WordPress sifresi eski ajansta; ajansa ulasip talep birakiyor, degisiklik uc gun sonra yapiliyor ve kampanyanin yarisi bosa gidiyor. Panel erisimi elinizde olsaydi bu degisiklik bes dakika surerdi.
Panel Erisimleri Ne Zaman ve Nasil Teslim Edilmeli?
Panel erisimleri, proje bitip fatura kesilmeden once, kullanici adi-sifre ciftleri ve iki adimli dogrulama (varsa) kurulum bilgileriyle birlikte yazili olarak teslim edilmelidir; 'proje bitince veririz' sozu yeterli degildir, cunku bitti tanimini kim yapacak belirsizdir. Iyi bir uygulama, her panel icin ayri bir sifre yoneticisi kaydi olusturup bunu isletmenin kendi sifre yoneticisi hesabina aktarmaktir; boylece erisim, tek bir e-posta zincirinde kaybolmaz.
Bunu istemezseniz ne olur? Bir isletme sahibi, projenin tamamlandigini dusunerek son odemeyi yapti, ama panel bilgileri 'birkac gun icinde gonderilecek' denilip aylarca gelmedi; bu surede sitede kucuk bir yazim hatasini bile duzeltemedi. Son odemeyi, panel erisimlerinin teslim edildigi tarihe bagli hale getirmek -yani odemenin bir kismini teslim sonrasina birakmak- bu tur gecikmelerin onune gecen basit ve etkili bir yontemdir.
SSL Sertifikasi ve Guvenlik Ayarlari Teslimde Kontrol Edilmeli mi?
SSL sertifikasi ve temel guvenlik ayarlari, teslim sirasinda mutlaka kontrol edilmelidir; cunku sertifikanin kimin adina, hangi sureyle ve otomatik yenilenip yenilenmeyecegi bilgisi olmadan bir gun sitenizin tarayicida 'guvenli degil' uyarisiyla karsilasabilirsiniz. Kontrol etmeniz gerekenler sunlardir: SSL sertifikasinin otomatik yenilenip yenilenmedigi, admin paneline giris denemelerini sinirlayan bir guvenlik eklentisinin kurulu olup olmadigi ve site dosyalarina kimlerin FTP/SFTP erisimi oldugu.
Bunu istemezseniz ne olur? Manuel yenilenmesi gereken bir SSL sertifikasi, ajansla iletisim kesildikten sonra suresi dolunca yenilenmedi; site birkac gun 'guvenli degil' uyarisiyla yayinda kaldi ve bu surede hem ziyaretci guveni hem arama motoru siralamasi zarar gordu. Teslim tutanaginda SSL yenileme sorumlulugunun kime ait oldugunu -isletmeye mi, yoksa devam eden bir bakim sozlesmesiyle ajansa mi- acikca yazmak bu riski ortadan kaldirir.
Domain ve Hosting Hesaplari Kimin Adina Olmali?
Domain ve hosting hesaplari, istisnasiz isletmenizin kendi adina ve kendi e-postasiyla kayitli olmalidir; ajansin adina kayitli bir domain, hukuken sizin degil ajansin mulkudur. Bunu istemezseniz ne olur? Yillar icinde defalarca karsilastigimiz bir vaka su: isletme yeni bir tedarikciyle calismaya karar veriyor, eski ajans domain yenileme sifresini paylasmiyor ya da yanit vermiyor; domain suresi doluyor, site birkac gunlugune yayindan dusuyor ve o surede arama motorundaki siralama ciddi zarar goruyor. Domain sahipliginin neden tartisilmaz bir kural oldugunu ve nasil kontrol edeceginizi web sitesi fiyatlari yazimizda da vurgulamistik.
Kaynak Kod ve Yedek Dosya Neden Talep Edilmeli?
Kaynak kod ve guncel bir yedek dosya, sitenizin dijital tapusudur; bunlari almazsaniz, ileride baska bir ajansa gecmek istediginizde sifirdan baslamak zorunda kalabilirsiniz. Ozel yazilimla gelistirilmis bir sitede bu, kod deposuna erisim ve veritabani yedegi anlamina gelir; hazir bir altyapida (WordPress gibi) ise tum dosyalarin ve veritabaninin tam bir yedegi demektir.
Bunu istemezseniz ne olur? Ozel yazilimla gelistirilmis, kaynak kodu sadece ajansta duran bir siparis sistemi dusunun: ajans kapaninca ya da iletisim kesilince, o sistemin uzerinde kucuk bir degisiklik yapmak bile imkansiz hale gelir, cunku kodun tek kopyasi karsi tarafta kalmistir. Projenin baslangicinda kaynak kodun kime ait oldugunu ve teslim sartlarini yazili sozlesmeye koymak, WordPress mi ozel yazilim mi tartisan isletmeler icin ozellikle kritik bir maddedir.
Lisanslar (Tema, Font, Stok Gorsel) Neden Sizin Adiniza Olmali?
Tema, font ve stok gorsel lisanslari, kullanim haklarinizin yasal dayanagidir; bu lisanslar ajansin kendi hesabina kayitliysa, ajans o lisansi iptal ettiginde ya da yenilemediginde sitenizde telifi ihlal eden bir icerik kullanmis duruma dusersiniz. Premium bir WordPress temasi yillik 2.000-5.000 TL araliginda lisans ucreti gerektirebilir; bu lisans sizin adiniza degilse, yenileme zamani geldiginde kim odeyecek, kim yenileyecek belirsiz kalir.
Bunu istemezseniz ne olur? Bir klinik sitesinde kullanilan stok fotograf lisansinin ajansin kisisel hesabina kayitli oldugu bir vakada, ajansla iliski kesildikten bir yil sonra lisans yenilenmedigi icin telif sahibi isletmeye uyari gonderdi; isletme, hicbir sozlesmesi olmadigi bir lisans sorunuyla ugrasmak zorunda kaldi. Teslim asamasinda tum lisans belgelerinin (satin alma makbuzu dahil) size aktarilmasini yazili olarak isteyin.
Google Analytics ve Search Console Mulkiyeti Neden Kritik?
Google Analytics ve Search Console mulkiyeti, sitenizin arama motorundaki gecmisini ve ziyaretci verinizi elinizde tutmanizi saglar; bu hesaplar ajansin Google hesabina baglanmissa, veri gecmisiniz tamamen ajansta kalir ve siz sifirdan basliyormus gibi olursunuz. Dogru kurulum, Search Console mulkunun sizin Google hesabinizda dogrulanmasi ve ajansa yalnizca kullanici olarak yetki verilmesidir; boylece hem siz kontrolu elinizde tutarsiniz hem ajans gerekli erisime sahip olur.
Bunu istemezseniz ne olur? Ajansla calismayi birakan bir isletme, yeni bir SEO ajansiyla calismaya basladiginda Search Console'a erisim isteyince eski ajanstan yanit alamadi; iki yillik tiklama ve gosterim verisi, siralamalarin nasil evrimlestigi bilgisiyle birlikte kayboldu. Yeni ajans, hangi anahtar kelimede ne kadar ilerleme kaydedildigini gosteremedigi icin calismaya adeta karanlikta basladi. Bu konuyu daha derinlemesine Search Console kullanim rehberimizde ele aldik.
KVKK Metinleri Teslimde Neden Istenmeli?
KVKK metinleri (gizlilik politikasi, aydinlatma metni, cerez politikasi), sitenizin yasal yukumlulugunu karsiladiginin kaniti oldugu icin teslimde eksiksiz ve guncel halleriyle istenmelidir. Bunu istemezseniz ne olur? Bir e-ticaret sitesinde iletisim formundan toplanan kisisel veriler icin aydinlatma metni hic yayinlanmamisti; isletme bunu fark etmeden aylarca form verisi topladi ve bir sikayet basvurusunda bu eksiklik gundeme geldi. Teslim sirasinda hem metinlerin varligini hem de icerigin gercekten sitenizin veri isleme surecine uygun yazildigini kontrol edin; kopyala-yapistir bir sablon metin, gercek veri akisinizi yansitmiyorsa yine risk tasir.
Kullanim Egitimi Neden Teslimin Bir Parcasi Olmali?
Kullanim egitimi, sitenizi teslim aldiktan sonra gunluk icerik guncellemelerini kendi ekibinizin yapabilmesi icin gereklidir; egitim verilmezse her kucuk metin degisikligi icin ajansa bagimli kalirsiniz ve bu da ek destek ucreti olarak faturaniza yansir. Iyi bir teslim surecinde, ajans size en az bir saatlik ekran paylasimli bir egitim vermeli ve sonrasinda basvurabileceginiz kisa bir yazili kilavuz birakmalidir.
Bunu istemezseniz ne olur? Kadikoy'de bir kafe isletmecisi, menude fiyat degisikligi yapmak icin her seferinde ajansi arayip 300-500 TL destek ucreti odedi; oysa on dakikalik bir egitimle bu degisikligi kendisi yapabilirdi. Egitim talebini teslim tutanagina yazili madde olarak eklemek, bu tur gereksiz maliyetlerin onune gecer.
Bakim ve Destek Sureci Teslimden Sonra Nasil Tanimlanmali?
Bakim ve destek sureci, teslimden hemen sonra yazili olarak tanimlanmalidir; cunku proje bitti ile isletme sitesini gunluk hayatta sorunsuz kullanabiliyor ayni sey degildir. Sozlesmede su sorulara net cevap olmali: teslim sonrasi kac gun ucretsiz hata duzeltme garantisi var, bu sure sonunda saatlik ya da aylik bakim ucreti ne kadar, acil bir cokme durumunda kime ve nasil ulasilacak?
Bunu istemezseniz ne olur? Bir isletme, teslimden iki hafta sonra iletisim formunun calismadigini fark etti; ajansla iletisime gectiginde 'proje kapandi, yeni bir teklif cikaralim' yanitini aldi ve basit bir form hatasi icin ayrica ucret odemek zorunda kaldi. Teslim tutanaginda en az 30 gunluk bir ucretsiz destek penceresi tanimlamak, bu tur anlasmazliklari onceden onler.
Teslim Tutanagi Neden Mutlaka Imzalanmali?
Teslim tutanagi, yukarida sayilan tum kalemlerin hangi tarihte, hangi bilgilerle teslim edildigini belgeleyen yazili kayittir; bu belge olmadan ileride 'biz size zaten verdik' - 'biz hic almadik' tartismasinda elinizde kanit bulunmaz. Iyi bir teslim tutanagi; teslim edilen panel erisimlerinin listesini, domain ve hosting hesap bilgilerini, kaynak kod teslim yontemini, lisans belgelerini ve egitim tarihini madde madde icerir, iki tarafca imzalanir ya da e-posta uzerinden yazili olarak onaylanir.
Bunu istemezseniz ne olur? Bir isletme, ajansla anlasmazlik yasadiginda 'domain bilgilerini size verdik' iddiasina karsi elinde hicbir yazili kanit olmadigi icin haftalarca e-posta yazismasi kazip durmak zorunda kaldi. Projeye baslarken teslim tutanaginin sozlesmenin bir parcasi oldugunu netlestirmek, kurumsal bir web sitesi projesinin saglikli bitmesinin en basit garantisidir.
Kontrol Listesini Ne Zaman Kullanmalisiniz?
Bu kontrol listesini en gec sozlesme imzalanmadan once, ideal olarak teklif asamasinda masaya koymalisiniz; teslimden sonra istemek, ajansin bu ek hizmet, ek ucret demesine zemin hazirlar. Yeni bir proje icin teklif alirken bu sekiz kalemi tek tek sozlesmeye madde olarak eklemeyi, teslimde asagidakiler saglanacaktir basligi altinda yazili hale getirmeyi isteyin.
Mevcut bir siteniz varsa da bugun oturup bu listeyi kendi siteniz icin tek tek isaretleyin: hangi panellere erisiminiz var, domain kimin adina, kaynak kodun bir kopyasi elinizde mi? Eksik cikan her kalem icin mevcut ajansinizdan yazili olarak talepte bulunmak, iliskiniz iyi giderken bile bugunden atilmasi gereken saglikli bir adimdir; cunku bu tur talepler, iliski bozulduktan sonra cok daha zor karsilik bulur.
Ozetle, bu sekiz kalem tek tek kucuk gorunse de toplamda sitenizin gercek sahibi olup olmadiginizi belirler. Yeni bir proje basliyorsaniz bu listeyi sozlesmenize ek madde olarak koymanizi, mevcut bir siteniz varsa da eksik kalan kalemleri simdi tamamlamanizi oneririz. Teslim surecinizi birlikte gozden gecirmemizi ya da yeni projenizde bu listeyi bastan dogru kurgulamamizi isterseniz iletisime gecin; ucretsiz on gorusmede sitenizin bugun hangi kalemlerde acik oldugunu birlikte tespit edelim.